Azı Çok Eden İbadet: Neden Fitre Veriyoruz?
Ramazan ayı, sadece bir sabır ve ibadet mevsimi değil, aynı zamanda ruhun ve malın arındığı bir okul gibidir. Bu okulun mezuniyet nişanesi ise Bayram sabahına ulaşmadan yerine getirilen Sadaka-i Fıtr, yani halk arasındaki adıyla Fitre’dir. Peki, bu küçük miktarlı görünen ama toplumsal etkisi devasa olan ibadeti neden yerine getiriyoruz?
Neden Fitre Veriyoruz?
Fitre, kelime anlamı olarak "fıtrat" yani yaratılış anlamına gelir. Bu ibadetin temelinde iki büyük hikmet yatar:
Manevi Arınma: Orucun Kusurlarını Temizleyen Mühür
Fitre, sadece maddi bir yardımlaşma değil, aynı zamanda bir ay boyunca tutulan orucun manevi bir "check-up"ıdır. İnsan olmamız hasebiyle Ramazan ayı boyunca oruçluyken bazen dilimize hakim olamayabilir, kırıcı bir söz sarf edebilir ya ama zihnimizden geçen gereksiz düşüncelere engel olamayabiliriz. İslam geleneğinde fitre, işte bu küçük insani hataların, orucun berraklığına düşürdüğü gölgeleri silen bir arınma vasıtasıdır. Hz. Muhammed (s.a.v.) fitreyi; "oruçluyu boş ve çirkin sözlerden temizlemek ve yoksullara bir azık olmak" şeklinde tanımlamıştır. Bu yönüyle fitre, bayram sabahına tertemiz bir ruhla, orucun üzerindeki tüm pürüzleri atarak çıkmamızı sağlayan manevi bir mühürdür. Cüzdanımızdan çıkan o küçük miktar, aslında gönlümüzdeki yükleri hafifleten büyük bir şifadır.
Toplumsal Sevinç: Bayramı Herkes İçin Bayram Kılmak
Bayram, ancak paylaşıldığında gerçek manasına kavuşan kolektif bir sevinçtir. Fitre ise bu sevincin önündeki maddi engelleri kaldıran, zengin ile yoksul arasındaki mesafeleri bir tebessüme dönüştüren gönüllü bir köprüdür. İbadetin bu yönü, toplumsal bir dayanışma ağından çok daha fazlasını ifade eder; çünkü fitre sayesinde, imkanı kısıtlı bir ailenin sofrasına katık, bir yetimin ayağına pabuç, bir mahzun gönle ise "yalnız değilsin" mesajı ulaşır. "Azı çok eden" tabiri tam da burada karşılık bulur: Verenin küçük gördüğü o miktar, alanın dünyasında büyük bir ferahlığa ve bayram sabahını mahcubiyetle değil, onurla karşılama huzuruna dönüşür. Böylece bayram, sadece belirli kesimlerin değil, toplumun her bir ferdinin aynı neşeye ortak olduğu gerçek bir kardeşlik şölenine evrilir.
2026 Fitre Fiyatı Belli Oldu mu?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından yapılan açıklamaya göre; 2026 yılı için asgari fitre miktarı 240 TL olarak belirlenmiştir.
Önemli Not: Bu rakam bir kişinin günlük gıda ihtiyacının asgari tutarıdır. Maddi durumu daha iyi olanların, kendi yaşam standartlarına göre bu tutarın üzerinde ödeme yapması tavsiye edilir.
Fitre Kime Düşüyor? (Kimler Vermeli?)
Fitre, temel ihtiyaçlarının ve borçlarının dışında, dini ölçülere göre zenginlik sınırı sayılan nisap miktarı (80.18 gram altın veya dengi) mala sahip olan her Müslümana vaciptir.
Aile reisi; kendisi, eşi ve reşit olmamış çocukları adına fitre vermekle yükümlüdür.
Zekatta olduğu gibi malın üzerinden bir yıl geçme şartı aranmaz; bayrama ulaşmış olmak yeterlidir.
Fitre Kimlere Verilir, Kimlere Verilmez?
Fitre verirken öncelik en yakınındaki ihtiyaç sahiplerindedir. Ancak burada keskin sınırlar vardır:
Kimlere Verilebilir? * Maddi durumu yerinde olmayan kardeşler, amca, dayı, teyze, hala ve onların çocukları.
İhtiyaç sahibi öğrenciler ve komşular.
Dinen yoksul sayılan her Müslüman.
Kimlere Verilmez? * Kişi kendi bakmakla yükümlü olduğu; anne, baba, dede, nine, çocuk ve torunlarına fitre veremez.
Eşler birbirlerine fitre veremez.
Zengin sayılan kişilere fitre verilmez.
Sonuç: Fitre, sadece cebimizden çıkan bir miktar değil; fıtratımızın şükrü, orucumuzun mührü ve yoksulun bayram sevincidir. Azı çok eden bu bereketli dokunuşu ihmal etmemek, bayramın ruhunu hep birlikte yaşamak demektir.
.jpg)
0 Yorumlar